Szyfry

Szyfr - rodzaj kodu, zapis tekstu za pomocą umownych znaków
w celu utajnienia treści tekstu przed osobami niepowołanymi;
umożliwia odtworzenie informacji tylko upoważnionemu odbiorcy (znającemu klucz do szyfru).

Znajomość szyfrów jest niekiedy bardzo przydatna.
Te słowne lub graficzne zamienniki alfabetu,
którym się posługujemy na co dzień
po zmienieniu ustawienia i czasami nawet i stylu pisania dla osób trzecich mogą okazać się "czarną magią"
co jest ich głównym przeznaczeniem.
W Związku Harcerstwa Polskiego istnieje bardzo wiele rodzajów szyfrów, postaram się opisać większość z nich:

Szyfr Cyfrowy

Szyfr Kaczor

Szyfr Karolinka

Szyfr Liczbowy

Szyfr Literówki

Szyfr Rozbierzmy

Szyfr Tabelka

Szyfr Tabliczka Mnożenia

Szyfr Ułamkowy

Szyfr Wsteczny

Szyfr Zamiana

Alfabet Mors'a


Szyfr Cyfrowy

Ten szyfr został opisany przez Aleksandra Kamińskiego w konspiracyjnym wydaniu "Wielkiej gry".
Należy przypisać każdej literze alfabetu unikalną liczbę, np. w następujący sposób:




Zamiast liter w szyfrowanym wyrazie
piszemy odpowiadające im liczby,
np. wyraz harcerz:



Następnie do uzyskanych liczb
dodaje się kolejne cyfry dowolnej liczby, będącej kluczem,
np. 1939:



Wyraz HARCERZ po zaszyfrowaniu: "2, 27, 14, 29, 23, 20, 20"


Szyfr Kaczor

Klucz do szyfrowania jest następujący:




Żeby zaszyfrować daną literę, należy napisać literę z wyrazu KACZOR znajdującą się w tej samej kolumnie, co szyfrowana litera, oraz numer wiersza.

HARCERZ: C8 A1 R1 C1 C4 R1 Z1

Szyfr Karolinka

Najpierw należy przygotować specjalną tabelkę,
która posłuży nam do szyfrowania.
 Powinna ona mieć wymiary 10x10.
Wiersze i kolumny numerujemy tak, jak na poniższym przykładzie.
W drugiej kolumnie (począwszy od drugiego wiersza)
wpisujemy wyraz "KAROLINKA".

Następnie pozostałe wiersze uzupełniamy kolejnymi literami alfabetu łacińskiego:




Ażeby zaszyfrować daną literę, należy odnaleźć ją w tabelce.
Ponieważ większość liter powtarza się nawet kilka razy,
można wybrać jej dowolne wystąpienie.
 Gdy wybraliśmy już dany znak, zapisujemy numer kolumny,
a następnie numer wiersza (bez przerwy między nimi).
Otrzymujemy w ten sposób dwucyfrową liczbę,
która identyfikuje literę.


Szyfr Liczbowy

Klucz do szyfrowania jest następujący:




Harcerz = 8, 1, 18, 3, 5, 18, 24

Szyfr Literówki

Są to najprostsze szyfry, można je wymyślać samemu. Najbardziej popularnymi literówkami są:


ˇ GA-DE-RY-PO-LU-KI
ˇ PA-DY-GI-MO-ZE-TU
ˇ KA-CE-MI-NU-TO-WY
ˇ KO-NI-EC-MA-TU-RY
ˇ PO-LI-TY-KA-RE-NU
ˇ NO-WE-BU-TY-LI-SA
ˇ TO-SI-DE-MA-RU
ˇ KU-LO-PE-RY-ZA-GI



Zasada tych szyfrów jest bardzo prosta.
Wyjaśnię to na przykładzie GA-DE-RY-PO-LU-KI.
Zasada działania szyfru jest prosta,
wystarczy podstawiać za literkę w szyfrowanym wyrazie literkę,
która jest w parze.

Jeśli zaś literka, w szyfrowanym wyrazie nie występuje w szyfrze przepisujemy ją.

Wyraz HARCERZ po zaszyfrowaniu: "HGYCDYZ"


Szyfr Rozbierzmy

Słowo, które chcemy zaszyfrować dzielimy
na dwa wyrazy - co drugą literę tego słowa
 przepisujemy do drugiego wyrazu.

Przykład zapisu: Robert Baden Powell = Rbr oet Bdn ae Pwl oel


Szyfr Tabelka

Literę zapisujemy jako
dwie liczby z krzyżujących się kolumny i wiersza. Np.: literą A będzie /21/ lub /12/.

Przykład zapisu: HARCERZ - /54/12/85/52/92/58/70/


Szyfr Tabliczka Mnożenia

Przygotowujemy następujący klucz:




Odnajdujemy szyfrowaną literę w tabelce,
po czy zamiast niej wpisujemy wyrażenie:
nr_wiersza x nr_kolumny.


Szyfr Ułamkowy

Polega na zapisaniu liter w postaci ułamków. Licznik oznacza kolejną pozycję litery w kluczu. Ażeby zaszyfrować jakąś literę, należy ją odnaleźć w którejś z powyższych tabelek. Liczba nad literą to licznik ułamka, liczba pod to mianownik.



Wyraz HARCERZ po zaszyfrowaniu:



Szyfr Wsteczny

Polega na napisaniu tekstu od tyłu.
Istnieją dwie wersje tego szyfru.

· Piszemy po kolei poszczególne wyrazy od tyłu.:
Robert Baden Powell = Trebor Nedab Llewop

· Piszemy cały tekst od tyłu:
Robert Baden Powell = Llewop Nedab Trezor

Szyfr Zamiana

Zamiast litery znajdującej się w górnym wierszu zapisujemy odpowiednią literę z dolnego wiersza i odwrotnie.



Harcerz : TŁFNPFL

Alfabet Mors'a

Alfabet ten wynaleziono w 1832r. przez amerykańskiego malarza Samuela Morse`a; składa się on z kombinacji znaków "kropek"
i "kresek". Alfabet można używać zarówno do szyfrowania tekstu pisanego jak również do sygnalizacji światłem, dźwiękiem czy chorągiewkami.


Wszystkie znaki przekazywane są seriami sygnałów.
Długość kreski powinna trwać co najmniej trzy kropki,
natomiast odstępy między elementami znaku - jedną kropkę.
Odstęp między znakami musi wynosić jedną kreskę,
natomiast pomiędzy grupami znaków - trzy kreski.
W dzisiejszych czasach alfabet Morse'a nie jest używany
ze względ na długość transmisji i rozpowszechnienie się technologii satelitarnych.
Jeszcze tylko kilka stacji morskich w Polsce nasłuchuje Morse'a na częstotliwościach bezpieczeństwa, a także zapaleni amatorzy.

Alfabetem impulsów nie posługuje się wyłącznie za pomocą telegrafu, można też za pomocą rąk:
* kropka - uniesienie rąk pionowo w górę
* kreska - uniesienie ramion poziomo na boki
* rozdzielenie znaków - ramiona skrzyżowane na piersi
* rozdzielenie grup znaków - skrzyżowanie ramion w dół
* pomyłka lub prośba o powtórzenie - okręgi ramionami uniesionymi nad głową